نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه اقتصاد اسلامی دانشکده علوم اقتصادی و اداری دانشگاه قم

2 گروه اقتصاد اسلامی دانشگاه قم

10.30471/soci.2020.6914.1580

چکیده

چارچوب هنجاری به‌عنوان یکی از مختصات اساسی برای درک مفاهیم، در علوم اجتماعی نقش ویژه‌ای پیدا می‌کند. اگر چارچوب هنجاری را معیار روایی یا ناروایی یک فعل بدانیم در این صورت دانش فلسفه اخلاق، متولی بررسی نظریات اخلاق هنجاری خواهد بود.
پژوهش حاضر که با شیوه‌ای تحلیلی و در بستر تقسیم‌بندی رایج از فلسفه اخلاق تدوین‌شده است به تحلیل مفهوم سرمایه اجتماعی می‌پردازد. در این پژوهش ضمن تقسیم‌بندی مطالعات دینی حوزه سرمایه اجتماعی، با استخراج چارچوب هنجاری سرمایه اجتماعی، انتقادات وارد بر مفهوم سرمایه اجتماعی که به‌واسطه چارچوب «فایده‌گرایی» آن پدیدار شده است، موردبررسی قرارگرفته است. بر اساس یافته‌های این پژوهش، به علت درک ناقص از فلسفه دین‌داری و عدم توجه به خاستگاه اخلاقی سرمایه اجتماعی، دین به‌ موضوعی برای مطالعات سرمایه اجتماعی تنزل داده‌شده است. هرچند مقاله درصدد تحلیل سرمایه اجتماعی از مبنای فلسفۀ اخلاق اسلام نیست، اما دلالت‌های آن برای مطالعات دینی به واسطه توجه به مختصات مفاهیم وارداتی در علوم انسانی، راهگشا خواهد بود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Critical Analysis of the Moral Framework of Social Capital: "Implications for Islamic Studies'

نویسندگان [English]

  • saeed farahanifard 1
  • hamid reza maghsoodi 1
  • aliakbar ebrahimnejad, 2

1 Department of Islamic Economics, Faculty of Economics and Administrative Sciences, Qom University

2 Department of Islamic Economics, Qom University

چکیده [English]

The moral framework, as one of the basic coordinates for understanding concepts, has found a special role in the social sciences. If we consider the moral philosophy as a criterion for the validity or inadmissibility of an action, then the knowledge of ethical philosophy will be in charge of examining the theories of normative ethics. One of the concepts whose normative framework should be examined based on the knowledge of the philosophy of ethics is social capital. Although examples of social capital in the religion of Islam are also considered, but neglect of the normative framework of this concept in religious studies has led to the introduction of religion and religiosity in some studies only as a micro component to strengthen social capital.
The present study, conducted in an analytical manner and in the context of moral philosophy, presents a division of religious studies in the field of social capital. The study extracts the normative framework of social capital and shows the criticisms of the concept of social capital witch emerged through the framework of "Utilitarianism". According to the findings of this study, the components that are presented as social capital in Islam, while having a collective consequence, have some characteristics that justify them in the form of "deontological ethics" and this is something that is far from the eyes of researchers in this field. While this study is not going to analyze the social capital on the basis of the Islamic moral philosophy, its denotations will be informative for religious studies due to its consideration of the features of concepts introduced into the humanities. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • social capital
  • Normative ethics
  • religious studies
  • philosophy of ethics
  • utilitarianism