پژوهشگاه حوزه و دانشگاهفصلنامه علمی - پژوهشی اسلام و علوم اجتماعی2322-250661213931101The Understanding of Iraq through Iraqi Fortieth Pilgrims' Lived
Experience; Trying to Propose a Theoretical Patternفهم عراق از دریچه تجربه زیسته زائران عراقی اربعین5251015FAمحمدتقی کرمیاستادیار دانشگاه علامه طباطباییمحمدمهدی بذرافشاندانشجوی دکتری جامعهشناسی دانشگاه تهرانJournal Article20140130Both Iran and Iraq have strategically effective cultural and social background after the fall of the Ba'ath regime in Iraq and the withdrawal of foreigners from the country. Therefore, it is important to understand the realities about Iraq. First, this research shows that it is impossible to understand the current situations in Iraq because there is not enough information. Thus, the author tries to propose a theoretical and reasonable pattern for understanding the current realities in Iraq by analyzing the Iraqi Shiite view on the country. The main methodology in the research is ethnography and interview and observation were used for collecting the valid and empirical information. This research attempts to design a theoretical and independent pattern by which the Iraq's social realities are understood with the help of some current sociological theories which are often related to the Parsons' theoretical discussions. <br /> پس از سقوط رژیم بعث عراق و خروج غربیها از این کشور دو ملت ایران و عراق به لحاظ راهبردی به عقبه اثرگذار فرهنگی و اجتماعی یکدیگر تبدیل شدهاند. از اینرو، فهم واقعیتهای این کشور برای ما اهمیتی فراوان دارد. در این پژوهش نخست نشان داده میشود که مفاهیم موجود، امکان ارائه فهم دقیقی از شرایط فعلی عراق را ندارند. از اینرو، این تحقیق تلاش خواهد کرد تا با تکیه بر تحلیل نگاه جامعه شیعی عراق به این کشور، یک الگوی نظری معقول را برای فهم واقعیتهای جاری در این جامعه فراهم آورد. مردمنگاری −با تکیه بر ابزارهای مصاحبه و مشاهده− شیوه اصلی به کار گرفته شده از سوی پژوهشگر در این تحقیق برای جمعآوری دادههای معتبر تجربی بوده است. پس از آن با استفاده از برخی نظریههای جامعهشناسی موجود −که بیشتر به بحثهای نظری پارسونز مربوط هستند− تلاش شده است تا الگوی نظری مستقلی که بتوان از آن برای فهم و تفسیر واقعیتهای اجتماعی جامعه هدف بهره برد، طراحی و ارائه میشود.https://soci.rihu.ac.ir/article_1015_4cc760cbf14d050e96f4007eaf68c995.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهفصلنامه علمی - پژوهشی اسلام و علوم اجتماعی2322-250661213931101The Relations of Power and Deviation:
A Combinational Pattern Based on the
Quranic Teachingsپیوندهای قدرت و کجروی الگویی تلفیقی بر اساس آموزههای قرآنی27621016FAعلی سلیمیاستادیار گروه علوم اجتماعی پژوهشگاه حوزه و دانشگاهJournal Article20140130 <br />The study aims to investigate the relations of power and deviation and victimization which are important subjects in the Quranic theory of deviation. This study is a part of a research project whose purpose is to present a social theory of Islamic sacred texts on deviation. The findings show that Quran has analyzed these relations, deduced 31 variables from different levels, put them into three groups of contexts, effective variables, and mediator variables, combined them, and then investigated their relations with a comprehensive, systematic, and detailed view. The analysis which is in accordance with the Islamic culture is presented in the form of a theoretical pattern and offers new knowledge about the topic. The research methodology could observe the rules of text interpretation in the Islamic and social sciences and reach an understanding of Quranic teachings that has validity in those sciences. <br /> این تحقیق، پیوندهای قدرت و کجروی و بزهدیدگی را −که محوری عمده در نظریۀ قرآنی کجروی است− بررسی میکند و گامی از یک طرح پژوهشی است که هدف را تدوین نظریۀ اجتماعی متون مقدس اسلامی دربارۀ کجروی میداند. یافتهها نشان میدهند که قرآن در تحلیل این پیوندها، 31 متغیر را از سطوح مختلفِ تحلیل، مطرح نموده است. و این متغیرها را در سه محور زمینهها و متغیرهای اثرگذار و میانجی، تلفیق و روابط آنها را با نگاهی جامع و نظاممند و تفصیلی مناسب بررسی کرده است. این تحلیل با فرهنگ جامعۀ اسلامی همخوانی دارد. در قالب یک الگوی نظری ارائه میشود. و شناختهای تازهای را دربارۀ موضوع عرضه میکند. روش تحقیق توانسته است ضوابطِ تفسیر متن در علوم اسلامی و اجتماعی را رعایت کند. و به فهمی از فرازهای قرآنی برسد که در این علوم، دارای روایی است.https://soci.rihu.ac.ir/article_1016_cada3b921e1089324515a79646cb30b8.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهفصلنامه علمی - پژوهشی اسلام و علوم اجتماعی2322-250661213931101A Gender Analysis of Women's Delinquency and Victimization from View of Islamic Sociologyتحلیل جنسیتی بزهکاری و بزهدیدگی زنان از دیدگاه جامعهشناسی اسلامی63821017FAحسین بستان (نجفی)استادیار گروه جامعهشناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاهJournal Article20140130 <br />The study investigates the gender aspects of women's delinquency and victimization from view of Islamic sociology. In this study, the Islamic sociology never claims to have a unique characteristic related to the experimental methods and statistical techniques and it is different from other sociological approaches in terms of ontological and epistemological principles and theoretical aspects such as explanatory, interpretive, and normative aspects. To make comparisons between the Islamic approach and other rival approaches, the sociological views especially feminist opinions and the Islamic views are mentioned throughout each of the four main subjects in this study: women's delinquency, violence against women, rape, and gender in the criminal justice system. This study shows that the Islamic approach by assuming some natural differences between men and women as well as their many similarities, leads to some rather different results connected with the casual explanation of gender differentiations in the four mentioned subjects. <br /> این مقاله به بررسی ابعاد جنسیتی بزهکاری و بزهدیدگی زنان از منظر جامعهشناسی اسلامی میپردازد. جامعهشناسی اسلامی در الگوی مفروض این مقاله، بیآنکه داعیۀ برخورداری از ویژگی منحصر به فردی از نظر روشهای تجربی و فنون آماری داشته باشد، عمدتاً از حیث مبانی هستیشناختی و معرفتشناختی و نیز از نظر جنبههای نظری، شامل جنبههای تبیینی، تفسیری و هنجاری، از رویکردهای موجود جامعهشناسی تمایز مییابد. در خلال هریک از چهار محور اصلی مقاله، یعنی بزهکاری زنان، خشونت بر ضد زنان، تجاوز جنسی و جنسیت در نظام کیفری، با اشارهای گذرا به دیدگاههای جامعهشناختی بهویژه رویکردهای فمینیستی و سپس بیان دیدگاه اسلام، زمینۀ مقایسۀ رویکرد اسلامی با رویکردهای رقیب فراهم شده است. این تحقیق نشان میدهد رویکرد اسلامی با مفروض گرفتن پارهای تفاوتهای طبیعی میان زن و مرد در کنار اشتراکهای فراوان آنها، به نتایجی نسبتاً متفاوت در زمینۀ تبیین عِلّی تمایزهای جنسیتی در چهار مسئله یادشده میرسد. https://soci.rihu.ac.ir/article_1017_4ade9d43069c752ae7caf86dfee55a6d.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهفصلنامه علمی - پژوهشی اسلام و علوم اجتماعی2322-250661213931101Borders in the Society with the Emphasis on the Educational Effectsتفکیک نقشها و مرزهای جنسیتی در جامعه با تأکید بر آثار تربیتی831021018FAعلی احمد پناهیاستادیار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و دانشآموخته حوزه علمیه قم0000-0003-2093-0662Journal Article20140130Everyone (man and woman) as an element in the human society has a special position and defined borders. If everyone places in a proper position and observes the borders, it would have many effects on the family and society. The research has been conducted with the aim of explaining the educational, social, and moral effects of differentiation of gender roles and their borders in the society. The methodology is descriptive-analytical. After identifying and inferring the concepts and documents from religious, educational, and social texts and other studies, their contents have been analyzed and then their social and educational effects have been mentioned in this research. In addition, the research points to some examples in which men and women play the important roles and it also mentions some damages that would occur when there is not the differentiation of gender roles. The results show that the most important effects of differentiation of gender roles and their borders include the preparation of educational and moral growth, the stability of social foundations, the provision of mental health, family stability, education improvement, the growth of spirituality, and the immunity of sinsهر فردی اعم از زن و مرد، بهعنوان عنصری از جامعه انسانی، دارای جایگاه ویژه و مرزهای تعریف شده است. قرار گرفتن هریک از زن و مرد در نقش متناسب خود و رعایت مرزها، آثار اجتماعی و تربیتی بسیاری در نظام خانواده و در جامعه خواهد داشت. پژوهش حاضر با هدف تبیین و بررسی آثار تربیتی، اجتماعی و اخلاقی تفکیک نقشهای جنسیتی و مرزهای آن در جامعه، انجام یافته است. روش پژوهش، توصیفی−تحلیلی است، و بدین منظور پس از شناسایی و استخراج مفاهیم و مستندات، از متون دینی، تربیتی، علوم اجتماعی و پژوهشهای انجام شده، به تحلیل محتوای آنها پرداخته و به آثار اجتماعی و تربیتی آن اشاره میشود. همچنین در این تحقیق به نمودها و مصداقهای عرصههایی که زن و مرد در آن حضور پر رنگ دارند و تفکیک نکردن نقش جنسیتی، ممکن است آسیبهایی را پدید آورد، اشاره شده است. نتایج بهدست آمده نشان میدهند شاخصترین آثار تفکیک نقشهای جنسیتی و توجه به مرزها عبارتاند از: زمینهسازی برای رشد تربیتی و اخلاقی، استحکام بنیانهای اجتماعی، تأمین بهداشت روانی، استحکام خانواده، بهبود آموزش، رشد معنویت و مصون بودن از معصیت.https://soci.rihu.ac.ir/article_1018_4ca1706dcc2abfa1156cb2da04b876e1.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهفصلنامه علمی - پژوهشی اسلام و علوم اجتماعی2322-250661213931101The Representation of Social Components of Iranian-Islamic Arts
(The Concept and Typology of Islamic-Iranian Arts before the Modernization Processبازنمایی مؤلفههای اجتماعی هنرهای ایرانی اسلامی (مفهوم و سنخشناسی هنرهای ایرانی اسلامی تا پیش از فرایند مدرن شدن)1031221019FAایمان عرفان منشدانشجوی دکتری تخصصی جامعهشناسی فرهنگی دانشگاه تهرانJournal Article20140130One of the most important needs for conceptualization of Iranian-Islamic arts is to consider the components of social context related to the history of these arts. In the study, the Iranian-Islamic arts are those that are generally known as Iranian arts or a part of them in the Iranian society. Therefore, this study attempts to represent the most important social components hidden in the concept of our arts before the society faces the modernization process with the help of documentary research methodology. The most important concepts engaged in defining the works of our arts before the modernization process include the usage in social life, the artist's attention to pluralism, the emphasis on the social components of culture and religion. Regarding the social typology, the study investigates our arts by some criteria such as the division based on being men and women (gender), the generality of audience, important social-cultural happenings, and the social protections of the society's institutions. <br /> یکی از ضرورتهای مفهومپردازی دربارۀ هنرهای ایرانی اسلامی، توجه به مؤلفههای زمینه و بافت اجتماعی تاریخ این هنرهاست. در این مقاله، هنرهای ایرانی اسلامی به آن دسته از هنرهایی اطلاق میشود که بهطور کلی در میان جامعۀ ایران بهعنوان هنرهای ایرانی یا جزئی از آن شناخته شدهاند. از اینرو، تلاش شده تا با استفاده از روش مطالعۀ اسنادی، برخی از مهمترین عناصر اجتماعی نهفته در مفهوم «هنرهای ما» تا قبل از مواجهات جامعه با فرایند مدرن شدن بازنمایی شوند. مفاهیم «کاربرد در زندگی اجتماعی»، توجه هنرمند به «جمعگرایی» و اتکا به مؤلفههای اجتماعی «فرهنگ و دین» از مهمترین عناصر دخیل در تعریف آثار هنرهای ما تا پیش از مدرن شدن بودهاند. همچنین به لحاظ سنخبندی اجتماعی، با استفاده از ملاکهایی همچون تقسیم بر مبنای زنانه یا مردانه بودن (جنسیت)، عمومیت مخاطب، وقایع مهم اجتماعی فرهنگی و حمایتهای اجتماعی نهادهای جامعه، هنرهای ما بررسی شدهاند.https://soci.rihu.ac.ir/article_1019_c1ac4c2aa53ba45302147f6e51e10b83.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهفصلنامه علمی - پژوهشی اسلام و علوم اجتماعی2322-250661213931101An Investigation into the Relationship between the Spiritual Tendencies and the Quality of Life among the Students of Shahed Universityبررسی رابطه گرایشهای معنوی با کیفیت زندگی در میان دانشجویان دانشگاه شاهد1231861020FAابوالفضل ذوالفقاریعضو هیئت علمی دانشگاه شاهدقاسم مشکینیکارشناسی ارشد جامعهشناسی، دانشگاه شاهدمحمد مهرابیکارشناسی ارشد جامعهشناسی، دانشگاه شاهدJournal Article20140130 <br />The main purpose of the study is to evaluate the spiritual tendencies and the quality of life among the students of Shahed University. In other words, the main question of the study is whether the spiritual tendencies increase or decrease, the quality of life is changed or not. This study is applied the survey methodology. The sample size is 359 students (147 boys and 212 girls) from Shahed University. They who were selected by random stratified sampling were analyzed with the help of questionnaires of spiritual tendencies and World Health Organization Quality Of Life (WHOQOL). The obtained results from Pearson correlation coefficient showed that with increasing the spiritual tendencies, the level of students' quality of life increases. In addition, with increasing the spiritual tendencies in dimensions of spiritual beliefs, sense of spirituality, spiritual self-actualization, and spiritual behaviors, the level of quality of life increases. Meanwhile, the results showed that with increasing the spiritual tendencies and their four dimensions, the level of quality of life increases in terms of mental, environmental, and social dimensions. <br /> هدف اصلی این پژوهش، سنجش گرایشهای معنوی و شناخت کیفیت زندگی در میان دانشجویان دانشگاه شاهد است. به سخن دیگر، هدف اصلی پژوهش آن است که آیا با افزایش یا کاهش گرایشهای معنوی، در کیفیت زندگی تغییری به وجود میآید یا نه؟ روش تحقیق در این پژوهش از نوع پیمایشی است. نمونه آماری این تحقیق، 359 نفر (147 پسر و 212 دختر) از دانشجویان دانشگاه شاهد هستند که با روش تصادفی طبقهای انتخاب شده و با استفاده از پرسشنامههای «گرایشهای معنوی»، کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی «WHOQOL» ارزیابی شدهاند. نتایج حاصل از ضریب همبستگی پیرسون نشان دادند که با افزایش گرایشهای معنوی، میزان کیفیت زندگی دانشجویان نیز افزایش مییابد. همچنین با بالا رفتن گرایشهای معنوی در حیطههای «باورهای معنوی»، «احساس معنویت»، «خودشکوفایی معنوی» و «رفتارهای معنوی»، میزان کیفیت زندگی افزایش مییابند. در عین حال، نتایج نشان دادند که با افزایش گرایشهای معنوی و ابعاد چهارگانه آن، میزان کیفیت زندگی در بعد روانی، بعد محیطی و بعد روابط اجتماعی افزایش مییابد.https://soci.rihu.ac.ir/article_1020_66629daaa08891ee2514fc5c22f7ca2e.pdfپژوهشگاه حوزه و دانشگاهفصلنامه علمی - پژوهشی اسلام و علوم اجتماعی2322-250661213931101Sociological Evaluation of the People's Attitudes towards the Afterlife
(Case Study: The Population with the Age of over 20 Years Old in the City of Babol)بررسی جامعهشناختی نگرش مردم نسبت به جهان پس از مرگ (مطالعه موردی: جمعیت بیست سال به بالای شهر بابل)1491861021FAعلی رحمانی فیروزجاهاستادیار دانشگاه آزاد اسلامی، بابلفاطمه نیازی اوریمیکارشناس ارشد جامعهشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، بابلJournal Article20140130The present research named "a sociological evaluation of the people's attitudes towards the afterlife" has been conducted with the aim of evaluating factors effecting on the people's attitudes towards the afterlife. The research was applied the survey methodology. The population consists of 170000 people with the age of over 20 years old and the sample size calculated by Cochran formula is 300. The multistage cluster sampling was used to select people and a researcher-made questionnaire with Likert scale was applied for data-collecting. The data was analyzed by Spearman test, Mann-Whitney test, multivariate regression, and path analysis. Regarding the respondents' attitudes towards the afterlife, the findings showed that 49% are at an average level in comparison with the attitude of Islam towards the afterlife and 35% are fully consistent with the attitude of Islam. There are significant relationships between the religiosity, the age, the sense of deprivation, and the dependent variable of this research and there are not significant relationships between the gender, the risk-taking, economical-social position, and the dependent variable of this research. Based on the multivariate regression, the religiosity variables have the most effects on the dependent variable. The results showed that with increasing the religiosity, the sense of deprivation, and the age, the people's attitudes towards the afterlife is more consistent with the attitude of Islam. According to the multivariate regression and the path analysis, the belief aspect of religiosity has the most direct effect and the consequential aspect has the most indirect effect on the people's attitudes towards the afterlife.تحقیق حاضر با عنوان «بررسی جامعهشناختی نگرش مردم نسبت به جهان پس از مرگ» با هدف بررسی عوامل مؤثر بر نگرش مردم به جهان پس از مرگ انجام شده و به روش پیمایشی صورت گرفته است. جامعه آماری تحقیق شامل 170 هزار نفر از جمعیت بیست سال به بالای مردم شهر بابل است و حجم نمونهای به تعداد سیصد نفر با استفاده از فرمول کوکران محاسبه شد. روش نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای و نیز ابزار پرسشنامه محققساخته با طیف لیکرت برای گردآوری اطلاعات مورد استفاده قرار گرفته است و اطلاعات با آزمون اسپیرمن، آزمون من ویتنی، رگرسیون چند متغیره و تحلیل مسیر، تجزیه و تحلیل شده است. <br />یافتههای تحقیق نشان داد که نگرش 49درصد از پاسخگویان به جهان پس از مرگ در حدّ متوسط با نگرش اسلام به جهان پس از مرگ همسو بوده و نگرش 35درصد آنان بهطور کامل با نگرش اسلام همسو بوده است. همچنین میان میزان دینداری، سن و احساس محرومیت و متغیر وابسته رابطه معناداری وجود دارد و میان متغیرهای مستقل جنسیت، ریسکپذیری و پایگاه اقتصادی اجتماعی و متغیر وابسته تحقیق رابطه معناداری وجود ندارد. براساس رگرسیون چند متغیره، متغیرهای دینداری بیشترین تأثیر را بر متغیر وابسته تحقیق داشتهاند. <br />نتایج تحقیق نشان دادند که هرچه میزان دینداری، احساس محرومیت و سن مردم افزایش مییابد، نگرششان نسبت به جهان پس از مرگ با نگرش اسلام همسوتر میشود. براساس نتایج رگرسیون چند متغیره و تحلیل مسیر، بُعد اعتقادی بیشترین اثر مستقیم را بر متغیر وابسته داشته و بُعد پیامدی بیشترین اثر غیرمستقیم را بر نگرش مردم نسبت به جهان پس از مرگ داشته است.https://soci.rihu.ac.ir/article_1021_e0295b235230b3508fbd4f050a49eef9.pdf